In het zuiden en oosten wordt Ecuador begrenst door Peru (1420 km) en in het noordoosten door Colombia (590 km). Tot Ecuador behoren ook de Galápagoseilanden, een groep van dertien grote en vele tientallen kleinere eilanden. Deze archipel ligt ongeveer 1000 km uit de kust in de Grote Oceaan en ter hoogte van de evenaar.

Ecuador heeft op het vasteland grofweg drie landschappen terwijl de Galápagoseilanden als een apart landschap beschouwd kan worden. Behalve dat de landschappen sterk verschillen, is dat eveneens zo met het klimaat, de planten- en dierenwereld, de inwoners en de economie. De Costa is de 20 tot 150 km brede, alluviale kustvlakte met in het zuiden het stroombekken van de Río Guayas, de grootste rivier in het kustgebied die in het westen wordt afgesloten door een zandsteenplateau (tot 300 m hoog) met een klifkust. Aan de kust liggen enkele heuvels die maximaal 800 meter hoog zijn. Uitgestrekte bossen en plantages gaan richting Peru geleidelijk over in een smalle woestijnstrook die tot ver in Chili doorloopt. De belangrijkste rivier in het noorden is de Río Esmeraldas. De Sierra is in feite het hoogland van het Andesgebergte dat gevormd wordt door twee parallel lopende ketens van de Andes, de Cordillera Occidental en de Cordillera Oriental. Deze cordillera's zijn verbonden door hoge drempels (nudos), waar tussenin op ca. 3000 meter hoogte een aantal grote kommen (hoyas) liggen. De noordelijke bekkens wateren af op de Grote Oceaan en de zuidelijke bekkens op de Amazone.

Ecuador heeft een aantal hoge (vulkanische) bergen, waaronder de niet meer actieve Chimborazo (6267 meter), de hoogste berg van Ecuador met een permanente ijskap, en de Cotopaxi (5897 meter), de hoogste actieve vulkaan ter wereld. Andere hoge toppen zijn de Cayambe (5790 meter) en de Antisana (5703 meter). De meeste van deze bergtoppen zijn bedekt met gigantische gletsjers. Aardbevingen komen veelvuldig voor, in het gehele Andesgebied gaat het om tientallen per jaar. Deze aardbevingen zijn het gevolg van de breuk in de aardkorst die langs de westkust van Zuid-Amerika loopt. Op veel plaatsen stroomt het water van warmwaterbronnen van de berghellingen. De Oriente is een naar het oosten afdalend tropisch junglegebied (la selva), met afwatering via de Río Putumayo, Río Napo (855 km), Río Curaray en Río Pastaza naar het Amazonegebied (de Amazone zelf stroomt niet door Ecuador). Deze "groene long" wordt ernstig bedreigd door het bijna ongeremde kappen van de jungle. De west- en noordwestkust worden door strandliefhebbers ontdekt als tropische vakantiebestemming. De hoogste waterval van het land is de San Rafael waterval (145 meter) in de rivier de Quijos.

De grote verschillen in landschappen hebben een grote invloed op het klimaat van Ecuador. Ook de temperatuur van het zeewater, zeestromingen en de afstand tot de oceaan zijn van invloed op het klimaat. Toch kent men in Ecuador geen echte zomer of winter. Meestal wordt de droge periode zomer en de natte periode winter genoemd. Door de variatie in hoogte en natuurlijke kenmerken kunnen binnen een klein gebied een aantal microklimaten voorkomen met een zeer verschillende temperaturen, neerslaghoeveelheden en begroeiing.

De kust heeft het gehele jaar door een vochtig, warm tropisch klimaat. De gemiddelde temperatuur bedraagt overdag ca. 30°C maar van mei tot december is het aan de noordkust een stuk aangenamer door de koude Humboldt-golfstroom. In de nachten koelt het maar weinig af. Dichter bij de grens met Peru wordt de invloed van de Humboldt-golfstroom steeds sterker merkbaar. De kust van Ecuador heeft ook regelmatig te lijden van "El Niño", een periodieke warme zeestroming in de Grote Oceaan. De temperaturen lopen dan zeer hoog op en zware regenval zorgt voor overstromingen en landverschuivingen. Het noordelijke kustgebied heeft een dubbel regenseizoen met ca. 2000 mm neerslag per jaar. Naar het zuiden toe wordt de neerslag steeds minder en nabij de grens met Peru heerst zelfs een woestijnklimaat met soms maar 100 mm neerslag in één jaar.

In het Andesgebied komen grote verschillen in klimaat voor. Van juli tot september is het zonnig en droog en de regentijd duurt van oktober tot mei met een gemiddelde jaarlijkse neerslag van 1520 mm. Rond kerstmis is er bijna altijd een korte droge periode! Afhankelijk van de hoogte valt er tussen de 500 en 2000 mm per jaar. De temperaturen zijn ook sterk afhankelijk van de hoogte. Zo kan het kwik 's nachts tot onder het vriespunt dalen. De temperatuur in de bekkens tussen de bergen schommelt relatief weinig tussen 7 en 20°C. De hooggelegen hoofdstad Quito, die op minder dan 25 km van de evenaar ligt, kent een "eeuwigdurende lente", hoewel de nachten er vaak zeer koud zijn. Dit betekent dat de temperatuurverschillen in de zomer en winter minder verschillen dan de verschillen die op één dag optreden. Boven de 4800 meter hoogte heerst een hooggebergteklimaat.

Op de oostelijke hellingen van de Andes en in het Amazone-bekken is het het hele jaar door vochtig en warm met temperaturen boven de 25°C. De meeste regen, 3000-4000 mm per jaar, valt in de maanden april tot en met juni en dan meestal in de vorm van hevige, korte tropische buien. In augustus en in de periode december tot maart valt de minste regen.

• Quito
• Ibarro
• Monument op de evenaar
• Banos
• Rio Bamba
• Alausi
• Cuenca
• Cotopaxi (vulkaan)